سردرد یکی از شایعترین مشکلات جسمی در عصر مدرن است. بسیاری از افراد، بهویژه در موقعیتهای استرسزا یا هنگام عصبانیت، احساس درد یا فشار در ناحیه گردن، شانه و پشت سر دارند. این نوع دردها اغلب با عنوان سردردهای گردنی یا عضلانی (Tension-type headaches) شناخته میشوند و برخلاف میگرن، منشأ آنها در انقباض غیرارادی عضلات است.
وقتی فرد دچار استرس یا خشم میشود، بدن بهصورت ناخودآگاه به حالت دفاعی یا آمادهباش درمیآید. در این حالت، سیستم عصبی سمپاتیک فعال میشود و باعث انقباض مداوم عضلات گردن، شانه و فک میگردد. اگر این حالت برای مدت طولانی ادامه یابد، جریان خون در این نواحی کاهش یافته و تجمع اسیدلاکتیک و مواد التهابی رخ میدهد، که در نتیجه موجب درد و سنگینی سر خواهد شد.
افرادی که دچار این نوع سردرد هستند، معمولاً علائم زیر را تجربه میکنند:
احساساتی مانند خشم، اضطراب و نگرانی، مهمترین محرکهای انقباض عضلانی هستند. گاهی فرد حتی متوجه نمیشود که در هنگام فشار روانی، دندانهای خود را به هم فشار داده یا شانههایش را بالا نگه میدارد. این وضعیت باعث فشار مزمن بر عضلات و در نهایت سردرد میشود.
برای کنترل و درمان سردردهای گردنی و عضلانی، توجه به هم جسم و هم ذهن ضروری است.
در ادامه چند راهکار کاربردی آورده شده است:
آرامسازی عضلانی (Muscle Relaxation)
تمرینهای تنفسی عمیق، یوگا و مدیتیشن میتوانند تنش عضلات گردن و شانه را کاهش دهند.
اصلاح وضعیت بدنی
کار با کامپیوتر در حالت نشستهی طولانیمدت میتواند فشار گردن را چند برابر کند. صفحهنمایش باید همسطح چشم باشد و شانهها آزاد رها شوند.
ماساژ و حرکات کششی منظم
ماساژ ملایم عضلات تراپز (پشت شانه) و ناحیه پسسری باعث بهبود گردش خون و کاهش انقباض میشود.
گرما درمانی
استفاده از کمپرس گرم در پشت گردن یا دوش آب گرم، جریان خون را تقویت و درد را کاهش میدهد.
کاهش مصرف مواد محرک و استرسزا
کافئین زیاد، کمخوابی و تغذیه ناسالم از عوامل تشدیدکننده سردرد هستند.
اگر سردردهای گردنی یا عضلانی در شما مکرراً تکرار میشود، تنها مصرف مسکن کافی نیست. باید علت اصلی یعنی تنشهای روانی و هیجانی مدیریت شود. ورزش سبک، خواب کافی، گفتوگو با پزشک یا استفاده از روشهای آرامسازی ذهنی میتوانند نقش مهمی در پیشگیری از این نوع سردرد داشته باشند.
