نقش رادیوفرکوئنسی (RF) در درمان دردهای کمری و گردنی
تاریخ انتشار:27 آبان 1403
آخرین بروزرسانی:4 بهمن 1404
رادیوفرکوئنسی یا Radiofrequency (RF) یک روش درمانی کمتهاجمی و غیرجراحی است که برای کاهش دردهای مزمن در ناحیه ستون فقرات کمری و گردنی استفاده میشود. این تکنیک با بهرهگیری از امواج الکترومغناطیسی با فرکانس بالا، اعصاب ناقل درد را بهصورت هدفمند تخریب میکند و مانع انتقال سیگنالهای درد به مغز میشود. رادیوفرکوئنسی معمولاً برای بیمارانی توصیه میشود که دردشان به درمانهای دارویی، فیزیوتراپی یا تزریقهای معمول پاسخ نداده است.
نقش رادیوفرکوئنسی در درمان دردهای کمری و گردنی
درد مزمن در کمر یا گردن ممکن است ناشی از بیماریهایی مانند فتق دیسک، آرتروز مفاصل فاست، یا اسپوندیلوزیس (تخریب مهرهها و دیسکها) باشد. در این حالت، اعصاب فاست پیامهای درد را به مغز منتقل میکنند. در روش رادیوفرکوئنسی، این اعصاب با ایجاد حرارت کنترلشده تخریب میشوند تا سیگنالهای درد قطع شود و بیمار تسکین قابل توجهی تجربه کند.
مراحل انجام عمل رادیوفرکوئنسی
این عمل معمولاً سرپایی و تحت بیحسی موضعی انجام میشود و نیاز به بیهوشی عمومی ندارد. مراحل انجام آن عبارتاند از:
آمادهسازی بیمار: ناحیهی درمان با بیحسی موضعی آماده میشود و پزشک به کمک تصویربرداری فلوروسکوپی (اشعه ایکس زنده) موقعیت دقیق عصب را تعیین میکند.
وارد کردن سوزنها: سوزنهای مخصوص رادیوفرکوئنسی به سمت اعصاب هدف هدایت میشوند.
تست عصبی: با استفاده از جریان الکتریکی ضعیف، محل دقیق عصب بررسی میشود تا از آسیب احتمالی به سایر بافتها جلوگیری شود.
تخریب عصب: امواج رادیوفرکوئنسی موجب گرمایش موضعی و قطع سیگنالهای درد میشوند.
اتمام عمل و مراقبت: پس از اتمام، سوزنها خارج و بیمار برای مدت کوتاهی تحت نظر قرار میگیرد.
فواید رادیوفرکوئنسی در درمان دردهای ستون فقرات
کاهش قابلتوجه درد مزمن و افزایش توان حرکتی
عدم نیاز به جراحی یا بستری در بیمارستان
بهبودی سریع؛ اغلب بیماران طی همان روز یا روز بعد قادر به بازگشت به فعالیتهای عادی هستند
اثر طولانیمدت بین 6 ماه تا 2 سال
امکان تکرار در صورت بازگشت درد
عوارض احتمالی رادیوفرکوئنسی
رادیوفرکوئنسی درمانی ایمن محسوب میشود، اما مانند هر روش پزشکی ممکن است عوارضی داشته باشد:
درد یا حساسیت موقتی در ناحیه درمان
احتمال آسیب خفیف به اعصاب مجاور (نادر)
خطر اندک عفونت در محل ورود سوزن
واکنش خفیف به داروی بیحسی موضعی
موارد کاربرد رادیوفرکوئنسی
این روش در درمان دردهای مزمن ستون فقرات و بیماریهای زیر مؤثر است:
آرتروز مفاصل فاست (از علل شایع درد گردن و کمر)
دردهای پس از جراحی ستون فقرات
سندرم درد میوفاشیال (درد مزمن عضلانی و بافتهای نرم)
چرا رادیوفرکوئنسی مؤثر است؟
برخلاف داروهای مسکن که فقط درد را بهطور موقت کاهش میدهند، رادیوفرکوئنسی منشأ عصبی درد را هدف قرار میدهد. امواج الکترومغناطیسی با فرکانس بالا باعث تخریب بخشی از عصب میشوند، و همین امر انتقال سیگنالهای درد را از منبع متوقف میکند.
تفاوت رادیوفرکوئنسی با سایر روشهای درمانی
در مقایسه با درمان دارویی و فیزیوتراپی، این روش تأثیر طولانیتر دارد و نسبت به جراحی باز ستون فقرات خطر و عوارض کمتری ایجاد میکند. با این حال، لازم است کاندید مناسب آن توسط متخصص درد یا جراح ستون فقرات تعیین شود.
کاندید مناسب برای انجام رادیوفرکوئنسی
روش رادیوفرکوئنسی برای افراد زیر توصیه میشود:
بیماران مبتلا به درد مزمن گردن یا کمر که با دارو و فیزیوتراپی بهبود نیافتهاند
کسانی که به دنبال روش غیرجراحی و کمتهاجمی هستند
بیماران دارای شرایطی که مانع از بیهوشی عمومی میشود
موارد منع انجام رادیوفرکوئنسی
در شرایط زیر این روش توصیه نمیشود:
وجود عفونت فعال در ناحیه درمان
بارداری
اختلالات انعقادی خون یا مصرف داروهای ضدانعقاد
حساسیت به داروهای بیحسی موضعی
نتیجهگیری
رادیوفرکوئنسی یکی از نوینترین و مؤثرترین روشهای درمان دردهای مزمن ستون فقرات است. این تکنیک با قطع انتقال درد از طریق اعصاب، به بیماران کمک میکند تا بدون جراحی و با کمترین عارضه، کیفیت زندگی خود را باز یابند.
با مشاوره و تشخیص صحیح پزشک متخصص درد، میتوان این روش را بهعنوان یک راهکار ایمن، مؤثر و پایدار برای مدیریت دردهای کمری و گردنی در نظر گرفت.
پروفسور دکتر سیروس مومنزاده، متخصص برجسته درد و بنیانگذار کلینیک تخصصی درد تسکین، از پیشگامان درمانهای نوین و کمتهاجمی دیسک کمر و گردن با لیزر در ایران هستند.
