دیستانزیون پروبلم (Distancing Problem) مفهومی در روانشناسی است که به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد بهجای مواجهه با مشکلات و چالشهای زندگی، از آنها فاصله میگیرد. در این حالت، فرد مشکلات را نادیده میگیرد، به تعویق میاندازد یا از مواجهه مستقیم با آنها اجتناب میکند.
این رفتار معمولاً زمانی شکل میگیرد که فرد با احساساتی مانند اضطراب، استرس، ترس یا ناراحتی روانی روبهرو میشود و برای کاهش فشار روانی، بهصورت ناخودآگاه از مشکل فاصله میگیرد.
دیستانزیون پروبلم میتواند به شکلهای مختلفی در زندگی فرد ظاهر شود. رایجترین الگوهای آن عبارتاند از:
در این حالت، فرد بهطور واقعی خود را از موقعیت مشکلزا دور میکند؛ مانند تغییر محل زندگی یا کار، قطع ارتباط با افراد مرتبط با مشکل یا اجتناب از حضور در محیطهای تنشزا.
برخی افراد وجود مشکل را انکار میکنند یا آن را کماهمیت جلوه میدهند و تمرکز خود را به موضوعات دیگر معطوف میکنند تا با ناراحتی مواجه نشوند.
در این حالت، فرد مشکل را بسیار پیچیدهتر، ترسناکتر و غیرقابلحلتر از واقعیت تصور میکند و همین تصور اغراقآمیز باعث اجتناب از مواجهه میشود.
اگرچه دوری از مشکلات ممکن است در کوتاهمدت باعث کاهش اضطراب و ایجاد احساس آرامش موقت شود، اما در بلندمدت میتواند پیامدهای منفی متعددی داشته باشد، از جمله:
افزایش اضطراب و استرس مزمن
کاهش اعتمادبهنفس
تشدید مشکلات حلنشده
آسیب به روابط فردی و اجتماعی
افزایش خطر ابتلا به اختلالات روانشناختی
دیستانزیون پروبلم میتواند ریشههای مختلفی داشته باشد که مهمترین آنها عبارتاند از:
زمانی که فرد باور دارد هیچ راهحل مؤثری برای مشکلاتش وجود ندارد، احتمال دوری از مواجهه افزایش مییابد.
شکستهای قبلی در حل مشکلات میتوانند باعث شکلگیری ترس از تکرار ناکامی شوند و فرد را به اجتناب سوق دهند.
ترس از شکست، قضاوت دیگران یا پیامدهای منفی میتواند فرد را از روبهرو شدن با مشکلات بازدارد.
افرادی که به تواناییهای خود باور ندارند، بیشتر به رفتارهای اجتنابی روی میآورند.
برخی افراد برای حفظ حس کنترل، از مواجهه با شرایط پیشبینیناپذیر فرار میکنند و مشکلات را نادیده میگیرند.
برای کاهش اثرات دیستانزیون پروبلم، لازم است فرد بهتدریج مهارتهای مواجهه سالم با مشکلات را یاد بگیرد. در بسیاری از موارد، مراجعه به روانشناس یا مشاور میتواند به شناسایی ریشههای این الگو و یافتن راهکارهای مؤثر کمک کند.
دیستانزیون پروبلم رفتاری اجتنابی است که اگرچه در ظاهر باعث کاهش فشار روانی میشود، اما در بلندمدت میتواند مشکلات روانی و اجتماعی را تشدید کند. مواجهه آگاهانه با مشکلات و دریافت حمایت تخصصی، نقش مهمی در پیشگیری و درمان این الگو دارد.
