درد مزمن فک و صورت یکی از مشکلات شایع است که میتواند کیفیت زندگی فرد را کاهش دهد. این درد میتواند ناشی از مشکلات دندانی، اختلالات عضلانی، التهاب مفصل فک، عوامل روانی و استرس یا بیماریهای زمینهای باشد. شناخت علت اصلی و درمان مناسب، کلید کاهش درد و بهبود عملکرد فک و صورت است.
عفونت دندان، پوسیدگی، ترک دندان یا ترمیم نامناسب میتواند باعث درد مداوم در فک و صورت شود. این درد ممکن است به گوش، شقیقه یا گردن انتشار پیدا کند.
گرفتگی و تنش عضلات فک و صورت معمولاً در اثر استرس، دندانقروچه، فشار دادن دندانها به هم، خواب نامناسب یا عادات غذایی نادرست ایجاد میشود. این مشکل یکی از شایعترین دلایل درد مزمن فکی است.
اختلال یا التهاب مفصل فکی–گیجگاهی میتواند ناشی از ضربه، آرتروز یا بیماریهای خودایمنی باشد. علائم آن شامل درد، محدودیت حرکت فک و صدا دادن مفصل است.
برخی داروها، بهویژه داروهای اعصاب و روان، ضدافسردگیها یا داروهای خاص درمان آکنه، ممکن است باعث درد فک و صورت یا افزایش تنش عضلانی شوند.
اضطراب، افسردگی و فشارهای روانی میتوانند باعث افزایش تنش عضلات فک و صورت شده و درد مزمن ایجاد کنند.
عفونتهای دندانی، لثه یا سینوسها میتوانند منجر به درد مداوم و گاهی ضرباندار در ناحیه فک و صورت شوند.
برخی اختلالات مانند فیبرومیالژیا، سندرم درد میوفاشیال، اختلالات تیروئید یا بیماریهای عصبی میتوانند عامل درد مزمن فک و صورت باشند.
درد تیرکشنده یا مداوم در فک، شقیقه و گونهها
محدودیت حرکت فک یا صدا دادن هنگام باز و بسته کردن دهان
انتشار درد به گوش، گردن یا سر
افزایش درد هنگام شب، استرس یا جویدن غذاهای سفت
درمان درد مزمن فک و صورت بستگی به علت اصلی دارد و معمولاً ترکیبی از روشهای زیر است:
ترمیم دندانهای پوسیده یا ترکخورده
درمان عفونتها یا التهاب مفصل فکی
جراحی تخصصی TMJ در موارد شدید
تمرینات کششی و تقویتی عضلات فک و صورت
ماساژ و تکنیکهای آرامسازی عضلات
مسکنها و ضد التهابها (NSAID)
داروهای شلکننده عضلات
داروهای ضد افسردگی یا ضد اضطراب در صورت نیاز
تمرینات آرامسازی، مدیتیشن و یوگا
مشاوره روانشناختی برای کاهش فشار روانی
استفاده از محافظ دندان در شب
رعایت عادات صحیح جویدن و جلوگیری از گاز زدن مواد سخت
بهبود کیفیت خواب و کاهش فشار روی فک
برای تشخیص دقیق علت درد، مراجعه به متخصص دندانپزشکی یا جراح فک و صورت توصیه میشود. روشهای تشخیصی شامل:
معاینه بالینی فک، دندانها و عضلات صورت
بررسی سابقه پزشکی و روانی
تصویربرداری تشخیصی مانند رادیوگرافی، سیتیاسکن یا MRI
