درمان غیرجراحی درد کمر با تزریق اپیدورال ترانسفورامینال کمری

تزریق اپیدورال ترانسفورامینال کمری یکی از روش‌های تخصصی و کم‌تهاجمی درمان دردهای ستون فقرات است که به‌طور ویژه برای کاهش دردهای ناشی از فشار روی عصب‌های کمری و دردهای رادیکولار (انتشاری) استفاده می‌شود.

این روش اغلب در بیماران مبتلا به فتق دیسک کمری، تنگی کانال نخاعی و سیاتیک به‌کار می‌رود؛ به‌ویژه زمانی که درمان‌های محافظه‌کارانه مانند دارودرمانی و فیزیوتراپی مؤثر نبوده‌اند.

در این مقاله با نحوه انجام، کاربردها، مزایا، عوارض، مقایسه با سایر روش‌ها و نتایج علمی تزریق ترانسفورامینال کمری آشنا می‌شوید.

تزریق اپیدورال ترانسفورامینال کمری چیست؟

دردهای کمری و سیاتیک از شایع‌ترین مشکلات اسکلتی–عضلانی هستند که معمولاً به دلیل موارد زیر ایجاد می‌شوند:

• فتق دیسک بین‌مهره‌ای
• تنگی کانال نخاعی
• اسپوندیلوز و تغییرات دژنراتیو ستون فقرات

تزریق اپیدورال ترانسفورامینال یک روش هدفمند است که دارو را دقیقاً در نزدیکی ریشه عصبی درگیر تزریق می‌کند و به همین دلیل، نسبت به بسیاری از روش‌ها اثربخشی بالاتری در دردهای عصبی دارد.

مکانیزم اثر تزریق ترانسفورامینال

در این روش:

• سوزن تحت هدایت فلوروسکوپی (اشعه ایکس) یا سونوگرافی
• از طریق فورامن بین‌مهره‌ای
• به فضای اپیدورال نزدیک ریشه عصبی وارد می‌شود

داروهای تزریقی شامل:

• کورتیکواستروئید (برای کاهش التهاب)
• بی‌حس‌کننده موضعی (برای تسکین سریع درد)

نتیجه:

کاهش التهاب اطراف عصب، کاهش درد، و بهبود عملکرد عصبی

تزریق ترانسفورامینال کمری در دو سطح

در بسیاری از بیماران، آسیب ستون فقرات محدود به یک سطح نیست. در این شرایط، تزریق می‌تواند در یک یا دو سطح مهره‌ای انجام شود.

موارد شایع تزریق در دو سطح:

• فتق دیسک چندسطحی (مثلاً L4-L5 و L5-S1)
• تنگی کانال نخاعی چندسطحی
• درد سیاتیک شدید و مقاوم به درمان

پزشک متخصص درد، سطح تزریق را بر اساس MRI، معاینه بالینی و الگوی درد بیمار انتخاب می‌کند.

مراحل انجام تزریق اپیدورال ترانسفورامینال

1. آماده‌سازی بیمار

• قرارگیری بیمار به پهلو یا طاق‌باز
• ضدعفونی ناحیه کمری
• تزریق بی‌حس‌کننده موضعی
• تعیین محل دقیق تزریق با فلوروسکوپی یا سونوگرافی

2. انجام تزریق

• ورود سوزن از طریق فورامن به فضای اپیدورال
• تزریق ماده حاجب برای اطمینان از محل صحیح
• تزریق استروئید و بی‌حس‌کننده

3. مراقبت بعد از تزریق

• تحت نظر بودن کوتاه‌مدت
• ترخیص در همان روز
• بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره (با محدودیت جزئی)

مزایا و معایب تزریق ترانسفورامینال کمری

مزایا

• کم‌تهاجمی و بدون جراحی
• تسکین سریع درد عصبی
• دقت بالا به دلیل هدایت تصویربرداری
• کاهش التهاب و بهبود عملکرد عصب
• کاهش نیاز به جراحی دیسک

عوارض احتمالی (نادر)

• عفونت محل تزریق
• خونریزی (به‌ویژه در بیماران با اختلال انعقادی)
• آسیب عصبی (بسیار نادر)
• موقتی بودن اثر و نیاز به تکرار تزریق

مقایسه تزریق ترانسفورامینال با سایر روش‌ها

تزریق اپیدورال اینترلامینار

• مناسب دردهای منتشر و غیرموضعی
• دقت کمتر در درگیری ریشه عصبی
• اثرگذاری کمتر در دردهای رادیکولار

جراحی دیسککتومی

• مناسب موارد شدید و مقاوم
• پرهزینه‌تر و پرریسک‌تر
• دوره نقاهت طولانی‌تر

تزریق ترانسفورامینال اغلب به‌عنوان جایگزین یا مکمل جراحی استفاده می‌شود.

شواهد علمی و میزان موفقیت

مطالعات بالینی نشان داده‌اند:

• بیش از 70٪ بیماران مبتلا به فتق دیسک L4-L5 و L5-S1
• کاهش قابل‌توجه درد پس از تزریق ترانسفورامینال را گزارش کرده‌اند

عوامل مؤثر بر موفقیت:

• انتخاب صحیح بیمار
• دقت محل تزریق
• استفاده از ترکیب مناسب دارویی
• مهارت پزشک متخصص درد

جمع‌بندی نهایی

تزریق اپیدورال ترانسفورامینال کمری (در یک یا دو سطح) یک روش ایمن، مؤثر و کم‌تهاجمی برای درمان دردهای کمری، سیاتیک و دردهای رادیکولار است.

این روش می‌تواند درد را کاهش دهد، عملکرد بیمار را بهبود بخشد و در بسیاری از موارد، از انجام جراحی جلوگیری کند.

سوالات متداول (FAQ)

1. آیا تزریق ترانسفورامینال دردناک است؟

خیر. تزریق با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و درد آن معمولاً خفیف و گذرا است.

2. چند بار می‌توان تزریق را تکرار کرد؟

معمولاً حداکثر ۳ بار در سال توصیه می‌شود.

3. چه زمانی اثر تزریق مشخص می‌شود؟

اثر آن معمولاً چند روز تا یک هفته بعد شروع شده و ممکن است چند ماه باقی بماند.