آسیبهای نخاعی میتوانند به دلایل مختلفی ایجاد شوند، از جمله تروما (ضربه، سانحه، سقوط و غیره)، عفونتها، بیماریها، جراحی و آسیبهای تودهای. این آسیبها ممکن است باعث اختلالات جدی در عملکرد نخاع شوند و تأثیرات گستردهای بر زندگی فرد داشته باشند.
صدمه مستقیم به نخاع، مانند ضربه، سانحه رانندگی یا سقوط، میتواند باعث قطع کامل یا ناقص عملکرد نخاع شود و اختلالات حرکتی و حسی ایجاد کند.
عفونتهای عمومی یا خاص نخاع میتوانند منجر به التهاب و آسیب به نخاع شوند. این عفونتها عملکرد عصبی و حرکتی را مختل میکنند.
برخی بیماریها مانند التهاب نخاع، مولتیپل اسکلروز، سرطان نخاع و پلیومیلیت میتوانند باعث آسیب به نخاع شوند و فعالیت روزمره فرد را محدود کنند.
جراحی در ناحیه نخاع، به ویژه برای فشردهسازی نخاع، ترمیم پس از صدمه یا برداشت تودههای نخاعی، ممکن است به آسیبهای جانبی منجر شود.
تودههایی مانند خونریزی، تومور، آبسه یا سایر اورام میتوانند فشار روی نخاع ایجاد کنند و عملکرد آن را مختل نمایند.
آسیبهای نخاعی میتوانند باعث اختلالات مختلفی شوند، از جمله:
مشکلات حرکتی و ضعف عضلانی
اختلالات حسی
مشکلات تنفسی و کنترل دستگاه تناسلی
مشکلات دفع و گوارشی
اختلالات روانی مانند اضطراب، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی
درمان آسیبهای نخاعی به نوع و شدت آسیب بستگی دارد و معمولاً شامل مراحل اورژانسی، بستری و توانبخشی است.
ارزیابی و مدیریت تنفسی
کنترل فشار خون
جراحی فوری در صورت لزوم
مراقبتهای حمایتی و استقرار بیمار در بخش مراقبتهای ویژه
فیزیوتراپی برای بهبود حرکت و قدرت عضلات
توانبخشی شغلی برای بازگشت به فعالیتهای روزمره
توانبخشی ادراکی-شناختی
توانبخشی تنفسی برای بیماران با اختلال عملکرد ریه
درمان دارویی مناسب
تمرینات حرکتی و استحکام عضلات
تمرینات تعادل و هماهنگی
تمرینات تنفسی
ماساژ درمانی
این تمرینات به بهبود عملکرد، کاهش خستگی و افزایش کیفیت زندگی کمک میکنند.
برای بیماران با مشکلات تنفسی ناشی از آسیب نخاع، تمرینات تنفسی، بازآموزی تنفس عمیق و استفاده از وسایل کمکی تنفسی اهمیت ویژهای دارد.
داروها میتوانند در کنترل علائم و عوارض آسیب نخاعی مفید باشند، مانند:
ضد التهابها
ضد دردها
داروهای آنتی اسپاسمودیک
داروهای ضد افسردگی و داروهای مرکزی عصبی
برای مدیریت عواطف، افکار و تغییر رفتار بیماران آسیب نخاعی، مشاوره و رواندرمانی میتواند به بهبود کیفیت زندگی و کاهش اضطراب و افسردگی کمک کند.
آسیبهای نخاعی عواقب جدی و گستردهای برای فرد دارند، اما با تشخیص به موقع، درمان تخصصی و توانبخشی مناسب میتوان عملکرد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید. همکاری میان تیم پزشکی، فیزیوتراپیست، روانشناس و بیمار، نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.
